Waarom we ons gevoel niet kunnen vertrouwen.

Gevoel, emotie en intuïtie: de waarde en de overwaardering hiervan.

Wat doen emoties en gevoelens met onze gedachten en beslissingen, waar komen deze emoties en gevoelens vandaan en zijn deze wel betrouwbaar? Maar ook wat we kunnen doen om te leren kiezen voor geluk en niet voor blijven hangen in tegenslagen in ons leven. in dit artikel wordt duidelijk hoe oud deze kennis is om niet op ons gevoel te vertrouwen. Er wordt een mooie tool gegeven hoe je deze emoties en gevoelens kunt sturen met je intelligentie door een z.g.n. filterlaag, om voor een ander pad te kiezen dan de weersveranderingen van je emoties op externe gebeurtenissen. En er wordt in helder gemaakt wat het verschil is tussen emotie / gevoel en (intrinsieke) intuïtie.

1  Het sceptisime (3e eeuw v.C)

Het is gemakkelijk om op te groeien met het gevoel dat onze gevoelens betrouwbare gidsen zijn voor onszelf, de mensen om ons heen en de wereld in het algemeen. We kunnen deze optimistische kijk The ‘Clear pane’-theory van de geest noemen, dit betekend dat we in staat zijn om op de wereld te bekijken als door een onvervalste en vlekvrije ruit.

Toch heeft een lange traditie in de filosofie geprobeerd ons te waarschuwen voor een veel lastigere waarheid: de denkschool, bekend als scepticisme, die in het oude Griekenland in de 3e eeuw v.C begon. Zij concludeerde dat een groot deel van onze zintuiglijke eerste indrukken, die aanvankeljik solide lijken, niet als nauwkeurig moesten worden beschouwd en in plaats daarvan moesten worden onderworpen aan het moeizame proces van rationele ontcijfering.

1.1  The Clear pane theory

Verre van dat onze geest heldere ruiten zijn, zitten ze vol krassen, blinde vlekken en krommingen. ‘Wijs zijn’ betekent daarom dat de sceptici ernaar streven om permanent waakzaam te zijn, ongeacht hoezeer we geneigd zijn de realiteit te begrijpen door op onze eerste gevoelens te vertrouwen.

Een klein voorbeeld van onze vervormende geesten die vooral de Grieken fascineerden, was een vreemd fenomeen dat optreedt wanneer een stok gedeeltelijk in water wordt ondergedompeld. Het lijkt meteen alsof de stok in een "V" hoekt net op het punt waar hij het oppervlak ontmoet. Maar als we de stok eruit trekken, zullen we zien dat hij natuurlijk nog steeds recht is. De sceptici namen dit kleine voorbeeld als een toegangspoort tot een enorme waarheid: dat onze zintuigen vernederend feilbaar zijn. De manier waarop dingen voor ons lijken, is vaak gewoon niet hoe ze in feite zijn.

Sceptische ideeën moesten de leidende kracht zijn achter de ontwikkeling van de moderne wetenschap. In het midden van de 16e eeuw toonde de Poolse filosoof en astronoom Copernicus aan dat wat onze zintuigen ons honderdduizenden jaren lang zouden hebben gesuggereerd niet klopte, maar wat volgens logische redeneringen wel de waarheid is: dat de zon in feite niet om de aarde draait. Maar de sceptici waren niet alleen geïnteresseerd in de fouten waar we in vallen als we astronomie doen - ze waren gefascineerd door onze neiging om in ons persoonlijke leven in fouten te vervallen onder invloed van onze emoties.

1.2  Emoties vertroebelen onze beslissingen

Onze geest is bijvoorbeeld zelden vrij van de invloed van stemmingen: een soort emotioneel weer dat normaal gesproken over onze mentale horizon trekt zonder dat we er enige grip op hebben van waar deze stemmingen vandaan komen, waar we ze zouden kunnen opheffen, of zelfs voorkomen dat dat ze bestaan. Deze stemmingen kunnen echter een beslissende invloed hebben op onze ideeën. We kunnen in een bepaalde stemming onszelf gelukkig prijzen met een helder verlichte toekomst en dankbaar zijn voor de mensen om ons heen. En dan, een paar uur later, zonder dat er iets in de buitenwereld is veranderd, kan een andere stemming ons leiden tot een hele reeks herevaluaties van bijna alles over ons.

Duivels genoeg is dat deel van wat het betekent om onderworpen te zijn aan een stemming, niet beseft dat we in zijn greep zijn. We hebben gewoon het gevoel dat onze vrienden, die we gisteren best leuk vonden, niet deugen. En onze baan, die ons ooit zoveel bood, absurd is.

Vermoeidheid kan een bijzonder krachtig middel zijn dat stilzwijgend en onzichtbaar ons oordeel verdraait. De 19e-eeuwse scepticus Friedrich Nietzsche merkte op: "Als we moe zijn, worden we aangevallen door ideeën waarvan we dachten dat we ze lang geleden hadden overwonnen." Hoewel cruciaal, is het uiterst zeldzaam en contra-intuïtief om te beoordelen dat het echt vermoeidheid kan zijn die onze kijk beïnvloedt in plaats van bepaalde objectieve feiten in de wereld.   

We willen graag concluderen dat we plotseling een diepe wrok tegen de mensheid hebben ontwikkeld. Lust kan op dezelfde manier spelen met ons oordeel, waardoor we iemands gevoeligheid, vriendelijkheid als een fatsoenlijk alternatief voor onze huidige partner zien. Maar er is in werkelijkheid gewoon een uitzonderlijk mooi uiterlijk dat zijn of haar best doet indruk te maken en misschien niet veel anders. Zoals de Duitse sceptische filosoof Arthur Schopenhauer wrang concludeerde: "Onmiddellijk na de copulatie is het gelach van de duivel te horen." Het waarderen van hoe gebrekkig onze geest is, vormt de basis waarop het verhaal over emotionele scepsis is gebaseerd. Deze vaardigheid, gedefinieerd als een voorzichtig bewust worden van de misleidende kracht van onze gevoelens op ons oordeel.

1.3  Epoche

Na de kwetsbaarheid van onze geest te hebben onderzocht, raadden de oude Griekse sceptische filosofen ons aan om een houding te leren ontwikkelen van wat zij 'Epoche' noemden, vertaald als 'reserve' of 'opschorting van het oordeel'. Door onze neiging tot fouten zouden we nooit overhaast beslissingen moeten nemen. We moesten onze ideeën laten bezinken zodat ze op verschillende momenten opnieuw konden worden geëvalueerd en we moesten vooral waakzaam zijn over de impact van seksuele opwinding en vermoeidheid op de vorming van onze plannen.

Om een reeks historische redenen zijn we collectief uiterst terughoudend geweest om de voordelen van emotionele scepsis te erkennen. De romantische beweging van de 19e eeuw liet ons na dat verleidelijk vaak de oplossing zou afleiden, maar het zijn onze emoties die we altijd laten gidsen de waarheid te vinden. Maar we zouden een lange weg hebben afgelegd om de problemen van onze geest tegen te gaan als we onszelf soms de eer bewijzen om niet naar onze gevoelens te luisteren. In plaats daarvan wachtend op een aantal nutteloze stemmingen die voorbij te gaan en te accepteren dat wat we in hart en nieren zijn, zeer stroperige zakken met zoutoplossing die via een zeer onbetrouwbare en vervormde ruit naar de realiteit staren. En daarom vaak het oordeel moeten opschorten, onze impulsen matigen, waken over ons dieet en ernaar streven om vroeg naar bed te gaan.

Bron: The School of Life

Los van deze bewustwording en kennis die we feitelijk verloren zijn, zijn er gelukkig nog enkele methoden om hier verlost van te komen en ons minder te laten beïnvloeden door onze emoties en de impulsen van onze gevoelens.

2.0  Gedachten bepalen emoties

Onze emoties en gevoelens worden gestuurd door onze gedachten, alleen dit gaat soms zo snel dat we er geen ergen in hebben. Als iemand iets leuks zegt of complimenten geeft voel je je goed als iemand vervelende dingen zegt of er gebeuren vervelende dingen voel je je naar. Dit is de meest logische uitleg hiervan, alles wordt dus beïnvloed door externe factoren en wat we hiervan denken. We lijken hier ook niet los van te kunnen komen. Het grootste deel van de aarde leeft ook zo, we laten ons leiden door onze gevoelens maar dit zijn niet onze gevoelens dit zijn de gedachten die onze gevoelens sturen.

Dit maakt dus dat ons gevoel of onze emoties compleet subjectief zijn maar ook (zeer) irrationeel worden bepaald alleen we hebben er geen controle over want het is afhankelijk hoe jouw pet staat en de pet van de ander (bij wijze van spreken). Heb je in de ochtend vervelende dingen meegemaakt dan is het lastig om je te herpakken en je goed te voelen. Maar emoties kunnen natuurlijk ook ons hele leven in sterke mate in de weg zitten, dit is onder meer de reden dat vele artiesten die moeten optreden iets innemen om hun gevoel te beïnvloeden of onderdrukken met alcohol of drugs.

2.1  De filterlaag is onze gedachten

Het goed nieuws is dat er dus een filter of laag tussen het moment van een externe gebeurtenis en het gevoel dat we ervan krijgen, dat filter is het moment dat we denken. Als we immers beseffen dat ons gevoel en emotie wordt gevormd door onze gedachten kunnen we deze gedachten leren managen.

 Voorbeeld:
Iemand maakt een rotopmerking, nu kun je hier boos over worden dat is logisch maar je gevoelens houden het vervolgens vast en laten je een tijd rot voelen, dit stapelt zich op want er gebeuren nog meer dingen die je niet leuk vindt of prettig en je wordt somber. Je geeft de buitenwereld de schuld en denkt als ik die aanpas en met alleen maar leuke mensen omga en voor leuke dingen kies gebeurt dit niet meer. Helaas dit is wat de meeste mensen ook doen en denken dat dit de oplossing is. 

Deze zelfde situatie met het filter van je denken dat je stuurt naar een andere uitkomst:

Iemand maakt een rotopmerking, je wordt boos en zegt er wat van maar bedenkt dat het geen zin heeft hier aan vast te houden. Want je weet dat als je vasthoudt aan dit gevoel er nog meer dingen gebeuren die dag die jou nog rotter laat voelen. Dus je besluit het snel los te laten, want wat heeft het voor zin er mee te zitten nadat je er wat van gezegd hebt. De overige dingen die tegenzitten sta je ook bij stil wat dit met je gevoel doet en besluit niet mee te gaan in die negatieve spiraal die je inmiddels kent en kiest ervoor je gewoon goed te voelen. Er is dus iedere keer een keuze om je goed te voelen.

 Dit wil natuurlijk niet zeggen dat als er iets (zeer) naars gebeurt je je hier niet rot over zou moeten voelen. Je kunt echter leren besluiten op het rotte gevoel niet in te gaan en te doen wat je eraan kunt doen en dan het loslaten vanuit de gedachten wat dit met je oordeel en hele stemming doet. Dit is de kracht van je gedachten en je intelligentie en heeft niets te maken met je gevoel uitschakelen of andersom je gevoelens niet toe te laten.

Er zijn echter ander soort gevoelens die niet door externe factoren of onze gedachten gestuurd worden. Dit maakt onderdeel uit van onze intuïtie die zich in ons onderbewustzijn bevindt.


"Contary to populair
opinion your gut 
isn't always right."

- Unknown

3.0  Emoties, gevoelens en intuïtie

Er is een significant verschil tussen emoties en gevoelens die door ons denken worden veroorzaakt maar vooral ook vast gehouden worden en wat onze intrinsieke intuïtie ons wil vertellen. Het eerste ontstaat vanuit alles dat extern wordt veroorzaakt inclusief onze gedachten en gevoelens hierover (die soms maar een seconden duren). Maar intrinsieke intuïtie komt vanuit ons onderbewustzijn en dit bevat de diepere lagen van ons bestaan en beschermd ons tegen onheil en geeft ons signalen over dat we iets aan ons lichaam moeten doen. Deze signalen kun je leren voelen en na onderzoek naar handelen. Veel aspecten hoeft totaal niet bij nagedacht te worden, onze intuïtie stuurt ook heel ons lichaam, dus lopen, uitwijken, reflexen, praten enz. komt allemaal voort uit onze intuïtie en is onbewust. Intuïtie is eigenlijk de intelligentie van ons onderbewustzijn, die niets met 'intelligentie van denken' te maken heeft.

Het verschil tussen wat we voelen ofwel waarin onze emoties onze beslissingen beïnvloeden en wat werkelijk vanuit onze intuïtie komt is door enige oefening duidelijk merkbaar.  Het belangrijkste is zeer kritisch te worden en blijven op wat we voelen en denken en of dit juist is. We hebben niet voor niets onze intelligentie om doordachte keuzes te maken en ons niet te laten leiden door onderbuikgevoelens. Want zoals uit het eerste hoofdstuk blijkt zijn er nogal wat redenen om hier niet direct op te vertrouwen. 

Intuïtie is een compleet ander aspect en staat ook los van emoties en gevoel. Begrijp goed dat dit wat anders is dan gevoelloos zijn, het gaat erom dat de signalen vanuit onze intuïtie vaak waarschuwingen zijn of sterke voorgevoelens over iets zoals twijfels, argwaan of juist blijdschap als je iemand spreekt die voor jou zeer goede dingen zegt of doet. Maar let wel, het blijven signalen waar we welliswaar naar 'moeten' luisteren maar met ons 'gezonde verstand' dus onderzocht op juistheid voor jezelf. 

Emoties als vermoeidheid, enthousiasme, lust, woede enz. kunnen ernstig deze intuïtie en ons denken beïnvloeden en zorgen er ook voor dat we de signalen niet herkennen en erkennen. Je kunt ook niet zeggen dat je vanuit je intuïtie gaat leven, je intuïtie is iets dat onststaat bij situaties waar het echt van belang is. Dit betekend niet dat het erg is en dat we dit niet moeten doen maar het biedt ons een keuze na bewustwording en een leerweg in onszelf om te ontdekken wat echt intuïtief is.

Bedenk ook dat compleet vertrouwen op onze intuïtie of zoals het spreekwoordelijk gezegd wordt 'leef vanuit je hart' gelijk is aan een muntje opgooien waarbij je dus 50% kans hebt op dat het juist is. Als je dit genoeg vindt is compleet vertrouwen op je intuïtie prima. Maar dit is natuurlijk gekscherend, het is altijd belangrijk onze intelligentie erbij te gebruiken en zoals de Grieken meer dan 2.5 eeuw geleden al ontdekt hebben hier uiterst sceptisch naar te blijven kijken. De kans is namenlijk uitermate groot dat we ons laten leiden door onze emoties. Vinden we iemand leuk dan oordelen we anders dan bij iemand die we niet leuk vinden, we vertrouwen mensen die er betrouwbaar uitzien, we geloven iemand bijna blind als deze je enthousiasmeerd voor iets etc. Dus ook al wijst onze intuïtie ons op gevaar zijn we dan in staat echt vanuit die "clear-pane" te kijken of zitten hier allemaal krassen op en is de blik troebel en laten we ons door onze emoties en gevoelens leiden.

Door vooral in stilte en rust weer de natuur om je heen en in jezelf te ontdekken kun je deze intuïtie verder ontwikkelen die in ieder mens zit. Dit is een mooi proces. Bekijk hiervoor ook de video die ik gemaakt hebt over zijnsverbreding dat in sterke mate bijdraagt in het ontwikkelen van je intuïtie.

3.1  Zes voorbeelden van (ware) intuïtie

Een voorgevoel dat je ergens spijt van zal krijgen
Wanneer je iets beslist te doen maar je een voorgevoel hebt dat je hier later spijt van zult krijgen of dat het geen goed idee is, luister hier dan ook naar. Als dit uit het niets opduikt is de kans groot dat het een signaal vanuit het onderbewustzijn is die je ergens voor waarschuwt.

Iemand voelt goed of niet goed
Je krijgt vaak in een halve seconde een voorgevoel of iemand goed of niet goed voelt, onderzoek dit goed want als je hiervoor geen duidelijke emoties voelde van vermoeidheid of lust (zie artikel 1) kan dit nauwelijks in de weg zitten in je oordeel.

Ik kan dit
Ons brein is perfect te besturen om zich somber te voelen of goed te voelen als je hier in geoefend bent. Voor dat je een podium opstapt of iets moeilijks moet doen, een examen of een sportprestatie kan je onderbewuste je het geruststellende signaal geven dat je het gewoon kan. Luister hier naar, het is daarnaast niet prestatie-bevorderlijk om in de gedachte te verkeren dat je iets niet kan.

Het gevoel dat iemand jouw hulp kan gebruiken
Soms loop je langs iemand die je (enigszins) kent en krijg je het gevoel dat deze persoon hulp nodig heeft, vertrouw dit gevoel en maak kenbaar of je iets voor iemand kan betekenen. Hier komen vaak de mooiste gesprekken en ontmoetingen uit voort. Bedenk dat als je dit soort dingen vanuit het hart doet dat je nimmer verkeerd zit.

Een gevoel / signaal dat je je niet goed voelt
Ons onderbewustzijn is direct verbonden met ons lichaam, al onze bewegingen komen hier uit voort: lopen, praten, rennen, opzij-springen etc. Is er iets mis in je lichaam dan krijg je vaak een signaal vanuit het onderbewustzijn. Luister naar dit signaal en onderneem actie, het is beter iets te laten checken bij de dokter dan er mee rond blijven lopen terwijl dit signaal is of wordt afgegeven.

Gevoel van gevaar
Het gevoel van dreigend gevaar stamt nog uit de oertijd waarin dit veelvuldig gebruikt moest worden. Ook dit gevoel is belangrijk om serieus te nemen en te checken of er niets mis is of om een andere route te nemen. Denk bijvoorbeeld aan een autoroute waarbij je een helder signaal krijgt niet die tunnel door te rijden en een andere route te nemen.

4  Conclusie

Met deze tools leer je (weer) kritisch kijken naar wat door onze gedachten en emoties wordt gestuurd én wat echt intuïtief vanuit onszelf komt ofwel ons onderbewustzijn. Daarnaast is een filter tussen waar onze emoties en gevoelens ons brengen en de keuze die je maakt om hier in mee te gaan of langdurig in te verblijven. Beiden zijn door oefening en zelfinzichten te bereiken en brengen ons veel mee rust in onszelf en zorgen voor meer heldere beslissingen in het leven.

Een belangrijke note is nog dat het geenzins een afkeer van gevoelens of emoties is maar enkel een uiteenzetting van wat de invloed ervan kan zijn op ons leven en het maken van keuzes. We hebben allemaal onze gevoelens en emoties en deze hoeven we zeker niet los te laten, we zijn immers geen robotten, maar we kunnen wel de regie die het over ons heeft leren loslaten.

Mocht je naar aanleiding van deze uiteenzetting over gevoel, emotie en intuïtie, laat het me weten. Ik zou het erg waarderen als je laat weten of het je geholpen heeft. Mijn doel is mensen tot hun volle potentieel te laten groeien en daarbij de belemmerende patronen bewust te maken zodat deze weer in harmonie komen met je zelf.

Vertel me meer hierover

Wil je graag dat ik jou bel?:
Laat je telefoonnummer achter en ik bel je zodra het kan terug.

De Spiritueel coach volgen?

Ik waardeer het enorm dat je op mijn site bent en fijn als je me wilt volgen via Social media. wellicht spreken we elkaar daar.

Lid worden videokanaal?

Geen nieuwsbrief maar een videokanaal waarin ik tips deel en inzichten geef. Een stuk persoonlijker toch?

De Spiritueel coach